نقش فرصت‌های کارآفرینانه بر عملکرد کسب‌وکارهای خانگی با نقش میانجی آمیخته بازاریابی کارآفرینی با استفاده از مدل اقیانوس

نویسندگان

  • سمیه احمدزاده * گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و نوآوری، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران.
  • حسن اسماعیلیان گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و نوآوری، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران.
  • مینا رهبری گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و نوآوری، دانشگاه شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران.

https://doi.org/10.22105/mmaa.vi.129

چکیده

هدف: عملکرد پایدار کسب‌وکارهای خانگی تنها به دسترسی به منابع و فرصت‌های بازار وابسته نیست و ویژگی‌های فردی کارآفرینان و توانایی آنان در به‌کارگیری رویکردهای بازاریابی متناسب با محدودیت‌های کسب‌وکارهای کوچک نیز می‌تواند در موفقیت این فعالیت‌ها تعیین‌کننده باشد. با وجود توجه گسترده به عوامل اقتصادی و محیطی توسعه کسب‌وکارهای خانگی، شناخت سازوکار اثرگذاری ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینان در کنار بازاریابی کارآفرینانه بر عملکرد این کسب‌وکارها همچنان نیازمند بررسی است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تبیین عملکرد کسب‌وکارهای خانگی بر مبنای ابعاد پنج‌گانه شخصیت و بررسی نقش بازاریابی کارآفرینانه در این روابط انجام شده است.
روش‌شناسی پژوهش: پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش توصیفی–پیمایشی است. جامعه پژوهش را صاحبان کسب‌وکارهای کوچک در شهر اصفهان تشکیل دادند و داده‌های قابل استفاده از 16 پرسشنامه گردآوری شد. سازه‌های پژوهش شامل گشودگی به تجربه، وظیفه‌شناسی، برون‌گرایی، توافق‌پذیری، روان‌رنجوری، بازاریابی کارآفرینانه و عملکرد کسب‌وکارهای خانگی بود. برای ارزیابی مدل اندازه‌گیری، پایایی درونی، روایی همگرا و روایی واگرا بررسی و برای آزمون روابط میان سازه‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد گشودگی به تجربه، وظیفه‌شناسی، برون‌گرایی و توافق‌پذیری با عملکرد کسب‌وکارهای خانگی رابطه مثبت و معناداری دارند، در حالی که روان‌رنجوری اثر منفی بر عملکرد نشان می‌دهد. یافته‌ها همچنین مؤید نقش معنادار بازاریابی کارآفرینانه در ارتباط میان عوامل کارآفرینانه و عملکرد کسب‌وکارهای خانگی است. در مجموع، نتایج بیانگر آن است که عملکرد این کسب‌وکارها حاصل تعامل قابلیت‌ها و ویژگی‌های فردی صاحبان کسب‌وکار با توانایی آنان در تبدیل این ظرفیت‌ها به اقدامات مؤثر بازاریابی است.
اصالت/ارزش افزوده علمی: این مطالعه با پیوند دادن دیدگاه شخصیتی به بازاریابی کارآفرینانه، عملکرد کسب‌وکارهای خانگی را از منظری فراتر از عوامل صرفاً اقتصادی و محیطی تحلیل می‌کند. چنین نگرشی نشان می‌دهد که حمایت از کسب‌وکارهای خانگی نباید تنها بر تأمین مالی و ایجاد فرصت‌های اشتغال متمرکز باشد، بلکه توسعه قابلیت‌های فردی و بازاریابی صاحبان این کسب‌وکارها نیز باید بخشی از سیاست‌های توانمندسازی باشد. این چارچوب می‌تواند مبنایی برای طراحی برنامه‌های آموزشی و حمایتی هدفمندتر برای کارآفرینان خانگی فراهم کند.

کلمات کلیدی:

کسب‌وکار خانگی، ویژگی‌های شخصیتی، کارایی، آمیخته بازاریابی کارآفرینی، فرصت‌های کارآفرینی، مدل‌سازی معادلات ساختاری

مراجع

  1. [1] Amini Sedeh, A., Pezeshkan, A., & Caiazza, R. (2022). Innovative entrepreneurship in emerging and developing economies: The effects of entrepreneurial competencies and institutional voids. The journal of technology transfer, 47(4), 1198–1223. https://doi.org/10.1007/s10961-021-09874-1
  2. [2] Massón-Guerra, J. L., & Ortín-Ángel, P. (2017). Regional entrepreneurship capital and firm production. Small business economics, 49(3), 595–607. https://doi.org/10.1007/s11187-017-9851-0
  3. [3] Shane, S., & Venkataraman, S. (2000). The promise of entrepreneurship as a field of research. Academy of management review, 25(1), 217–226. https://doi.org/10.5465/amr.2000.2791611
  4. [4] Najafi, B., & Safa, L. (2014). Investigating entrepreneurial home businesses and the obstacles and challenges to their development in rural areas. Entrepreneurship studies and sustainable agricultural development, 1(2), 61-73. (In Persian). https://civilica.com/doc/939922/?utm_source=chatgpt.com/
  5. [5] Dimov, D. (2020). Opportunities, language, and time. Academy of management perspectives, 34(3), 333–351. https://doi.org/10.5465/amp.2017.0135
  6. [6] Talebi, K., Davari, A., & Dehghan Najmabadi, A. (2013). The effect of intellectual capital on entrepreneurial opportunity recognition. Management studies in development and evolution, 22(71), 19-48. (In Persian). https://jmsd.atu.ac.ir/article_215.html?lang=en
  7. [7] Mazroui Nasrabadi, E., Fatahi, H., & Dolatshah, P. (2020). Effect of entrepreneurial marketing mix on entrepreneurial success in knowledge-based enterprises by role of market orientation as moderator. Journal of entrepreneurship development, 13(1), 141-160. (In Persian). https://doi.org/10.22059/jed.2020.297473.653266
  8. [8] Ramsheh, M., Maleki, M. H., Sarlak, N., & Falahat Bangdeh, M. (2024). Future study of fintech entrepreneurial opportunities in financial industry based on scenario planning in Iran. Business intelligence management studies, 12(48), 271-311. (In Persian). https://doi.org/10.22054/ims.2024.76982.2418
  9. [9] Abdi, A., Azizi, N., Rahimifar, M., & Rostami, N. (2023). Designing a model for identifying entrepreneurial opportunities based on organizational intelligence and knowledge creation with a mediating role of knowledge sharing. Karafan journal, 20(2), 101-118. (In Persian). https://www.sid.ir/paper/1369143/en
  10. [10] Khosravipour, B., Asadollah Poor, M., & Farandpoor, N. (2023). Analysis of entrepreneurial opportunities in villages. Geography and human relationships, 6(1), 23-40. (In Persian). https://doi.org/10.22034/gahr.2023.398411.1878
  11. [11] Motahari, M. , Hosseini, S. M. , Samiei, R. and Ashrafi, M. (2021). Identifying and ranking the effective components on creating entrepreneurial opportunities from the perspective of sustainable development of rural areas (Case study: handicrafts of Golestan province). Geography (regional planning), 11(42), 784-805. (In Persian). https://www.jgeoqeshm.ir/article_130345.html
  12. [12] Fallah, M. R. (2018). Identifying drivers affecting micro-business development in rural home business. New marketing research journal, 8(3), 119-140. (In Persian). https://doi.org/10.22108/nmrj.2018.108568.1539
  13. [13] Oghbaee, M., Karimi, A., & Labafi, S. (2022). Recognition and prioritizing entrepreneurial opportunities in the field of media startups. Journal of entrepreneurship development, 15(2), 283-299. (In Persian). https://doi.org/10.22059/jed.2022.310680.653463
  14. [14] Deljoo Shahir, J., Gholami Mobarak Abadi, R., & Salman Nejad, A. (2018). Development and empowerment of entrepreneurship in the small and medium-sized business environment with a focus on the current state of entrepreneurship in Guilan province using the (SWOT) approach. New applied studies in management, economics & accounting, 1(2), 34-53. (In Persian). https://doi.org/10.22034/nasmea.2018.178515
  15. [15] Abdi Jamiran, A., Hosseini, E., & Rawai, S. (2017). Examining opportunity recognition models in the entrepreneurial process. Research in the arts and humanities, 3(2), 79-88. (In Persian). https://b2n.ir/nz9503
  16. [16] Karimi, S. (2016). Studying the effects of individual and environmental factors on entrepreneurial opportunity recognition: moderating effect of entrepreneurial environment. Iranian journal of agricultural economics and development research, 47(2), 511-520. (In Persian). https://doi.org/10.22059/ijaedr.2016.59735
  17. [17] Naiki, E., & Ogane, Y. (2024). Effects of entrepreneurial heterogeneity within necessity-and opportunity-based entrepreneurs on business performance. International entrepreneurship and management journal, 20(2), 807–840. https://doi.org/10.1007/s11365-023-00903-z
  18. [18] Li, L., & Kang, K. (2024). Impact of opportunity and capability on e-entrepreneurial motivation: a comparison of urban and rural perspectives. Journal of entrepreneurship in emerging economies, 16(4), 932–953. https://doi.org/10.1108/JEEE-06-2022-0178
  19. [19] Li, Z., Jiang, B., Bi, S., Feng, J., & Cui, Q. (2022). Impact of different types of entrepreneurial alertness on entrepreneurial opportunities identification. Frontiers in psychology, 13, 888756. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.888756
  20. [20] Yadolahi Farsi, J., & Razavi, S. M. (2011). The Role of Human and Social Capital in Youth Entrepreneurship in Korbal Rural Areas. Human geography research, 44(1), 103-116. (In Persian). https://jhgr.ut.ac.ir/article_24528.html?lang=en
  21. [21] Tipple, G. (2006). Employment and work conditions in home-based enterprises in four developing countries: do they constitute ‘decent work’? Work, employment and society, 20(1), 167–179. https://doi.org/10.1177/0950017006061280
  22. [22] Alonso‐Dos‐Santos, M., Llanos‐Contreras, O., & Farías, P. (2019). Family firms’ identity communication and consumers’ product involvement impact on consumer response. Psychology & marketing, 36(8), 791–798. https://doi.org/10.1002/mar.21212
  23. [23] Reuschke, D., & Mason, C. (2022). The engagement of home-based businesses in the digital economy. Futures, 135, 102542. https://doi.org/10.1016/j.futures.2020.102542
  24. [24] Kapasi, I., & Galloway, L. (2015). Work--life balance in home-based businesses: A UK study. The international journal of entrepreneurship and innovation, 16(1), 33–42. https://doi.org/10.5367/ijei.2015.0170
  25. [25] Kalabi, A. M., & Rezvani, M. (2016). International business: A comprehensive and practical approach. Industrial Management Organization Publications. https://b2n.ir/hu7964
  26. [26] Davari, A.,& Rezazadeh, A. (2018). Structural equation modeling with PLS software. Publications of Academic Jihad Publishing Organization. (In Persian). https://www.gisoom.com/book/11401779/
  27. [27] Barclay, D., Higgins, C., & Thompson, R. (1995). The partial least squares (PLS) approach to casual modeling: Personal computer adoption ans use as an Illustration. Technology studies 2, 2(2). https://www.researchgate.net/publication/242663837_The_Partial_Least_Squares_PLS_Approach_to_Causal_Modeling_Personal_Computer_Use_as_an_Illustration
  28. [28] Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of marketing research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
  29. [29] Werts, C. E., Linn, R. L., & Jöreskog, K. G. (1974). Intraclass reliability estimates: Testing structural assumptions. Educational and psychological measurement, 34(1), 25–33. https://doi.org/10.1177/001316447403400104
  30. [30] Hair, J. F. (2014). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). Sage. https://www.researchgate.net/publication/354331182_A_Primer_on_Partial_Least_Squares_Structural_Equation_Modeling_PLS-SEM
  31. [31] Kang, W., Guzman, K. Lou, & Malvaso, A. (2023). Big five personality traits in the workplace: Investigating personality differences between employees, supervisors, managers, and entrepreneurs. Frontiers in psychology, 14, 976022. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.976022
  32. [32] Xu, S., & Cheng, J. (2025). How does conscientiousness relate to employee creativity? An exploratory study of frontline technical workers. Behavioral sciences, 15(2), 201. https://doi.org/10.3390/bs15020201
  33. [33] Mueller, A., Konert, J., Röpke, R., Genc, Ö., & Bellhäuser, H. (2025). Group formation based on extraversion and prior knowledge: a randomized controlled study in higher education online. Journal of computing in higher education, 37(3), 780–808. https://doi.org/10.1007/s12528-024-09406-4
  34. [34] Yang, J., Mao, Y., Niu, Y., Wei, D., Wang, X., & Qiu, J. (2020). Individual differences in neuroticism personality trait in emotion regulation. Journal of affective disorders, 265, 468–474. https://doi.org/10.1016/j.jad.2020.01.086
  35. [35] Sulaiman, M. A. B. A., Asad, M., Awain, A. M. S. B., Asif, M. U., & Shanfari, K. S. Al. (2024). Entrepreneurial marketing and performance: Contingent role of market turbulence. Discover sustainability, 5(1), 492. https://doi.org/10.1007/s43621-024-00710-8

چاپ شده

2026-08-24

شماره

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله

مقالات شماره جاری

ارجاع به مقاله

احمدزاده س., اسماعیلیان ح., & رهبری م. (2026). نقش فرصت‌های کارآفرینانه بر عملکرد کسب‌وکارهای خانگی با نقش میانجی آمیخته بازاریابی کارآفرینی با استفاده از مدل اقیانوس. مدیریت: مدلسازی، تحلیل‌ها و کاربرد. https://doi.org/10.22105/mmaa.vi.129
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.