بهینه‌سازی برنامه‌ریزی حمل‌ونقل و مسیریابی میان واحدهای تولید و انبار: یک رویکرد شبیه‌سازی برای کاهش هزینه‌های زنجیره‌تامین

نویسندگان

  • اشکان صفاجو * مدیر واحد مهندسی صنایع گروه تولیدی و صنعتی مهیا، ایران.گروه مهندسی صنایع، گرایش مدیریت کیفیت و بهره وری، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران.

https://doi.org/10.22105/mmaa.v3i2.123

چکیده

هدف: تصمیمات مرتبط با تامین مواد اولیه، توزیع محصولات و کنترل موجودی به‌طور مستقیم بر هزینه‌ها، سطح خدمت و عملکرد زنجیره‌تامین اثر می‌گذارند. با وجود توسعه ابزارهای شبیه‌سازی و بهینه‌سازی، استفاده یکپارچه از این ابزارها برای طراحی هم‌زمان جریان تامین، حمل‌ونقل و تحویل مشتری در محیط‌های واقعی صنعتی همچنان محدود است. بنابراین، این پژوهش با هدف ارزیابی و بهبود عملکرد لجستیک تامین و توزیع از طریق شبیه‌سازی مبتنی بر بهینه‌سازی در یک شرکت تولیدی ایرانی انجام شد.

روش‌شناسی پژوهش: این پژوهش از نوع کاربردی–توسعه‌ای بوده و با استفاده از رویکرد شبیه‌سازی مبتنی بر بهینه‌سازی انجام شده است. مطالعه موردی در گروه تولیدی و صنعتی مهیا اجرا شد و جریان تامین مواد اولیه، تولید و توزیع محصولات در قالب یک شبکه لجستیکی مدلسازی گردید. برای این منظور، داده‌های مربوط به ظرفیت‌ها، تقاضای مشتریان، سیاست‌های موجودی، موقعیت‌های جغرافیایی و مسیرهای حمل‌ونقل گردآوری شد. سپس مدل در نرم‌افزارAnyLogistix  پیاده‌سازی و سناریوهای مختلف برنامه‌ریزی حمل‌ونقل و مسیریابی مورد تحلیل قرار گرفتند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد بهینه‌سازی برنامه‌ریزی حمل‌ونقل و طراحی مسیرهای توزیع می‌تواند به کاهش قابل‌توجه هزینه‌های لجستیکی، کاهش نیاز به نگهداری موجودی و بهبود هماهنگی میان بخش‌های تامین، تولید و توزیع منجر شود. همچنین خروجی‌های شبیه‌سازی بیانگر آن بود که با بازطراحی شبکه حمل‌ونقل، امکان پاسخگویی موثرتر به تقاضای مشتریان و کاهش ریسک‌های ناشی از کمبود مواد اولیه فراهم می‌شود. یافته‌ها علاوه‌بر کاهش هزینه‌های عملیاتی، نشان دادند که استفاده از رویکردهای مبتنی بر شبیه‌سازی می‌تواند نیاز به ایجاد ظرفیت‌های بالای انبارش را نیز کاهش دهد و انعطاف‌پذیری زنجیره‌تامین را افزایش دهد.

اصالت/ارزش‌افزوده علمی: این پژوهش با تمرکز بر یک مساله واقعی صنعتی، پیوند میان برنامه‌ریزی حمل‌ونقل، کنترل موجودی و شبیه‌سازی زنجیره‌تامین را در قالب یک چارچوب یکپارچه مورد بررسی قرار می‌دهد. ارزش افزوده اصلی مطالعه در بهره‌گیری از قابلیت‌های AnyLogistix برای تحلیل هم‌زمان تصمیمات تامین، لجستیک و توزیع و ارزیابی آثار آن‌ها بر عملکرد شبکه است. نتایج پژوهش می‌تواند به مدیران در طراحی شبکه‌های لجستیکی چابک‌تر، کاهش هزینه‌های عملیاتی و بهبود تصمیم‌گیری در شرایط پویا و رقابتی کمک کند.

کلمات کلیدی:

حمل‌ونقل، ریسک، کنترل موجودی

مراجع

  1. [1] Khodaverdi, R., & Bojnoordi Ehsan, Z. (2011). The advantages, risks and challenges of outsourcing strategy. Roshd-e-fanavari, 7(5), 65-71. (In Persian). https://www.sid.ir/paper/145151/fa
  2. [2] Ekhtiari, M. (2010). Managing a three-level supply chain under uncertainty using multi-objective fuzzy programming. Industrial management studies, 8(18), 123-160. (In Persian). https://www.sid.ir/paper/464729/fa
  3. [3] Razmi, J., Seifoory, M., & Pishvaee, M. (2011). A fuzzy multi-attribute decision making model for selecting the best supply chain strategy: Lean, agile or leagile. Journal of advances in industrial engineering, 45, 127-142. (In Persian). https://www.sid.ir/paper/166425/fa
  4. [4] Aktas, E., & Ulengin, F. (2005). Outsourcing logistics activities in Turkey. Journal of enterprise information management, 18(3), 316–329. https://doi.org/10.1108/17410390510591996
  5. [5] Liu, H. T., & Wang, W. K. (2009). An integrated fuzzy approach for provider evaluation and selection in third-party logistics. Expert systems with applications, 36(3), 4387–4398. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2008.05.030
  6. [6] Pfeffer, J., & Salancik, G. (2015). External control of organizations—Resource dependence perspective. In Organizational behavior 2 (pp. 355–370). Routledge. https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1496213
  7. [7] Rushton, A., & Saw, R. (1992). A methodology for logistics strategy planning. The international journal of logistics management, 3(1), 46–62. https://doi.org/10.1108/09574099210804804
  8. [8] Soh, S. (2010). A decision model for evaluating third-party logistics providers using fuzzy analytic hierarchy process. African journal of business management, 4(3), 339–349. https://www.researchgate.net/publication/228622157
  9. [9] Bottani, E. (2009). A fuzzy QFD approach to achieve agility. International journal of production economics, 119(2), 380–391. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2009.02.013
  10. [10] Ho, W., He, T., Lee, C. K. M., & Emrouznejad, A. (2012). Strategic logistics outsourcing: An integrated QFD and fuzzy AHP approach. Expert systems with applications, 39(12), 10841–10850. https://doi.org/10.1016/j.eswa.2012.03.009
  11. [11] Oliver, R. K., & Webber, M. D. (1982). Supply-chain management: Logistics catches up with strategy. https://www.boozallen.com/about/our-heritage/keith-oliver-and-the-birth-of-supply-chain-management.html
  12. [12] Stadler, H., & Kilger, C. (2006). Supply chain management. Amirkabir University of Technology. (In Persian). https://www.gisoom.com/book/1396915
  13. [13] Akbari Jokar, M. R., & Sheikh Sajjadieh, M. (2007). Optimizing a four-level supply chain by harmonizing its components. Amirkabir scientific research journal, (In Persian). https://ajsr.aut.ac.ir/article_2360_e1d76c97517600bf278452dcdb7f9b18.pdf
  14. [14] Meshbaki, A. (2009). Logistics management, dos and don’ts. Controller, (5–6), 79-94. (In Persian). https://ensani.ir/fa/article/63070
  15. [15] Zangouinejad, A. (2006). Innovation in sourcing, manufacturing and delivery activities. Publication of tadbir, 171(17), 33-36. (In Persian). https://elmnet.ir/doc/1255290-21611
  16. [16] Fathullah, M. (2012). Logistics and Production Engineering. Publication: Chaharah monthly, (In Persian). https://www.sid.ir/paper/495736/fa
  17. [17] Albonaimi, I., Andrew, L., & Firozzade, A. (2019). Investigating the impact of spatial, temporal and transportation variables of industrial companies on the environmental performance of the supply chain. Applied research in management and accounting, 5(17), 15-30. (In Persian). https://sid.ir/paper/524529/fa
  18. [18] Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques. John wiley & sons. https://www.scirp.org/reference/ReferencesPapers?ReferenceID=1390266
  19. [19] Zagerdi, S. H., Beheshtini, M. A. (2009). Integration of transportation scheduling in the supply chain with vehicles of different capacities. Journal of transportation research, 6(3), 233-244. (In Persian). https://sid.ir/paper/83754/fa
  20. [20] Sarikhani, Sا. (2019). Transportation and sustainable development. National conference on urban planning, architecture, civil engineering and environment. Shirvan, Iran. Civilica. (In Persian). https://civilica.com/doc/1016731/
  21. [21] Fanni, Z., Ahmadi, T., & Razavian, M. (2017). Sustainable urban transport development strategy using network analysis (case study: The structure of management in urban transport of Tabriz metropolis). Scientific-research journal of geography and planning, 21(59), 221-242. (In Persian). https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_6158_00.html?lang=fa
  22. [22] Mohammadpour, S., & Amiri, S. (2020). Formulating and evaluating integrated development strategies for transportation patterns towards sustainability, using the network analysis process (Case study: Kerman Province). Publication: Urban planning knowledge, 2(4), 115-143. (In Persian). https://sid.ir/paper/374425/en
  23. [23] Feng, S., Chen, T., Zhang, Y., Ke, J., Zheng, Z., & Yang, H. (2024). A multi-functional simulation platform for on-demand ride service operations. Communications in transportation research, 4, 100141. https://doi.org/10.1016/j.commtr.2024.100141
  24. [24] Samanta, S., Sen, G., Uniyal, J., & Ghosh, S. K. (2024). Assessing vehicle interdiction strategies on a complex transportation network: A simulation-based study. Socio-economic planning sciences, 95, 102035. https://doi.org/10.1016/j.seps.2024.102035
  25. [25] Safajo, A. (2024). The impact of strategy, business, and information technology variables of industrial companies on organizational architecture design. The 8th conference on advances in organizational architecture of Iran. ICAEA. (In Persian). https://icaea.ir/fa/Home/Article/b1286ae2-e777-4fb9-8f8c-1ed973292d0f
  26. [26] Raenaei Far, F., Mohagheghzadeh, R., & Mamdohi, A. (2006). Construction and validation of a computer simulation model for optimizing the transportation system of khuzestan steel company. Logistics and supply chain conference. Anvar Publications. (In Persian). https://www.sid.ir/paper/811287/fa

دانلود

چاپ شده

2026-09-10

شماره

دوره 3 شماره 2 (2026): مدیریت: مدلسازی، تحلیل‌ها و کاربردها

نوع مقاله

مقالات شماره جاری

ارجاع به مقاله

صفاجو ا. (2026). بهینه‌سازی برنامه‌ریزی حمل‌ونقل و مسیریابی میان واحدهای تولید و انبار: یک رویکرد شبیه‌سازی برای کاهش هزینه‌های زنجیره‌تامین. مدیریت: مدلسازی، تحلیل‌ها و کاربرد, 3(2), 99-112. https://doi.org/10.22105/mmaa.v3i2.123
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.