ارزیابی تاثیر هم‌زمان انقلاب های صنعتی بر آینده زنجیره‌تامین

نویسندگان

https://doi.org/10.22105/mmaa.vi.109

چکیده

هدف: هدف این پژوهش ارزیابی تاثیر همزمان انقلاب صنعتی چهارم و پنجم بر آینده زنجیره‌تامین در صنعت ساخت است. با‌توجه‌به سرعت بالای تحول دیجیتال، ترکیب فناوری‌های نسل چهارم و پنچم موجب دگرگونی عمیق در ساختار، عملکرد و رویکردهای مدیریتی زنجیره‌های تامین شده است. این مطالعه با رویکرد آینده‌پژوهی تلاش دارد مهم‌ترین فناوری‌ها، روندها، فرصت‌ها و چالش‌های اثرگذار بر آینده زنجیره‌تامین را شناسایی و تبیین کند.

روش‌شناسی پژوهش: تحقیق حاضر از نوع توصیفی–کاربردی و مبتنی بر مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل کتاب‌سنجی است. داده‌ها از پایگاه‌های Scopus، Web of Science، Google Scholar و IEEE Xplore استخراج شده و بر اساس کلیدواژه‌های مرتبط با صنعت نسل چهار و پنج، کسب‌وکارهای صنعت ساخت‌ و‌ فناوری‌های نوین تحلیل شده‌اند. سپس با استفاده از طبقه‌بندی موضوعی و استخراج مفاهیم کلیدی، شاخص‌های اثرگذار بر زنجیره‌تامین شناسایی و بررسی شده‌اند.

یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد فناوری‌هایی چون اینترنت اشیا، تحلیل داده‌های بزرگ، هوش مصنوعی، رباتیک پیشرفته، سیستم‌های سایبری–فیزیکی و هوش جمعی انسان–ماشین بیشترین نقش را در تحول زنجیره‌تامین دارند. این فناوری‌ها موجب بهبود عملکردهایی مانند اتصال و ارتباطات هوشمند، مدیریت انرژی، ایمنی، نگهداری پیشگیرانه، مدیریت پروژه، یکپارچگی زنجیره‌تامین و تجربه مشتری می‌شوند. همچنین مشخص شد ادغام هم‌زمان فناوری‌های نسل چهارم و پنجم علاوه‌بر افزایش چابکی و شفافیت زنجیره‌تامین، تاب‌آوری آن را در برابر اختلالات افزایش می‌دهد. بااین‌حال چالش‌هایی نظیر هزینه‌های بالای پیاده‌سازی، نیاز به مهارت‌های تخصصی، پیچیدگی زیرساخت‌ها و مسایل امنیت داده نیز وجود دارد.

اصالت/ارزش‌افزوده علمی: نوآوری این پژوهش در ترکیب تحلیل آینده‌پژوهی با مرور نظام‌مند و کتاب‌سنجی برای ارزیابی هم‌زمان دو انقلاب صنعتی است. پژوهش حاضر چارچوبی جامع برای درک اثرات فناوری‌های نوظهور بر زنجیره‌تامین ارایه می‌کند و می‌تواند مبنایی معتبر برای طراحی استراتژی‌های آینده‌محور در صنعت ساخت و توسعه زنجیره‌تامین هوشمند باشد.

کلمات کلیدی:

انقلاب صنعتی چهارم, انقلاب صنعتی پنجم, زنجیره‌تامین, صنعت ساخت, اینترنت اشیا, آینده‌پژوهی

مراجع

  1. [1] Rahman, M. H., Hasan, M. R., Chowdhury, N. I., Syed, M. A. Bin, & Farah, M. U. (2024). Predictive health analysis in industry 5.0: A scientometric and systematic review of Motion Capture in construction. Digital engineering, 1, 100002. https://doi.org/10.1016/j.dte.2024.100002
  2. [2] Adah, C. A., Aghimien, D. O., & Oshodi, O. (2023). Work–life balance in the construction industry: A bibliometric and narrative review. Engineering, construction and architectural management, 32(1), 38–58. https://doi.org/10.1108/ECAM-02-2023-0150
  3. [3] Das, P., Perera, S., Senaratne, S., & Osei-Kyei, R. (2023). A smart modern construction enterprise maturity model for business scenarios leading to Industry 4.0. Smart and sustainable built environment, 14(1), 23–49. https://doi.org/10.1108/SASBE-09-2022-0205
  4. [4] Rymarczyk, J. (2020). Technologies, opportunities and challenges of the industrial revolution 4.0: Theoretical considerations. Entrepreneurial business and economics review, 8(1), 185–198. https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=976200
  5. [5] Jahanger, Q. K., Trejo, D., & Louis, J. (2023). Evaluation of field labor and management productivity in the USA construction industry. Engineering, construction and architectural management, 32(1), 259–281. https://doi.org/10.1108/ECAM-09-2022-0918
  6. [6] Waqar, A., Houda, M., Khan, A. M., Qureshi, A. H., & Elmazi, G. (2024). Sustainable leadership practices in construction: Building a resilient society. Environmental challenges, 14, 100841. https://doi.org/10.1016/j.envc.2024.100841
  7. [7] Weerapperuma, U. S., Rathnasinghe, A. P., Jayasena, H. S., Wijewickrama, C. S., & Thurairajah, N. (2023). A knowledge framework for blockchain-enabled smart contract adoption in the construction industry. Engineering, construction and architectural management, 32(1), 374–408. https://doi.org/10.1108/ECAM-01-2023-0012
  8. [8] Johari, M. S., Mahmud, S. H., Mohamed, S. F., Misnan, M. S., Kamarudin, T., Dzahir, M. A. M., & Utama, W. P. (2025). Digitalization: Potentials of digital technology capabilities in the construction industry. Journal of advanced research in applied sciences and engineering technology, 50(1), 136–150. https://doi.org/10.37934/araset.50.1.136150
  9. [9] Naji, K. K., Gunduz, M., Alhenzab, F. H., Al-Hababi, H., & Al-Qahtani, A. H. (2024). A systematic review of the digital transformation of the building construction industry. IEEE access, 12, 31461–31487. https://doi.org/10.1109/ACCESS.2024.3365934
  10. [10] Shahabi, V., Azar, A., faezy razi, F., & fallah shams, M. (2021). Modeling the impact of the industry 4.0 on the banking supply chain using fuzzy dimatel technique. Journal of international business administration, 4(1), 67-89. (In Persian). https://doi.org/10.22034/jiba.2021.43213.1589
  11. [11] Andalib Ardakani, D., & Kiani, M. (2024). The role of fourth industrial revolution technologies in the dimensions of the circular supply chain. The first national conference on management in the era of transformation with an emphasis on technology, science, and practice. Ardebil, Iran. Civilica. (In Persian). https://civilica.com/doc/2114658
  12. [12] Mirhosseini, T. S., & Salehi, A. (2019). Investigating the impact of the fourth industrial revolution on the supply chain. 16th international management conference. Tehran, Iran. Civilica. (In Persian). https://civilica.com/doc/996831
  13. [13] Zhang, Y., Li, H., & Yao, Z. (2023). Intellectual capital, digital transformation and firm performance: Evidence based on listed companies in the Chinese construction industry. Engineering, construction and architectural management, 32(4), 2128–2159. https://doi.org/10.1108/ECAM-06-2023-0623

دانلود

چاپ شده

2026-09-22

شماره

دوره 3 شماره 2 (2026): مدیریت: مدلسازی، تحلیل‌ها و کاربردها

نوع مقاله

مقالات شماره جاری

ارجاع به مقاله

کاوه ص., & ابراهیم‌زاده ف. (2026). ارزیابی تاثیر هم‌زمان انقلاب های صنعتی بر آینده زنجیره‌تامین. مدیریت: مدلسازی، تحلیل‌ها و کاربرد, 3(2), 131-138. https://doi.org/10.22105/mmaa.vi.109
Crossref
Scopus
Google Scholar
Europe PMC

مقالات مشابه

##common.pagination##

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.